Nghị định cụ thể hóa chủ trương đầu tư Chương trình đã được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 46/2026/QH16 ngày 24/8/2026. Điểm đáng chú ý là các nhiệm vụ phát triển nông thôn, giảm nghèo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giáo dục, y tế, văn hóa được tổ chức trong một chương trình thống nhất, với cơ chế quản lý, phân bổ nguồn lực và đánh giá kết quả chung.
Theo quy định, Chương trình bao gồm các nhóm nhiệm vụ về xây dựng nông thôn mới; thực hiện chuẩn nghèo đa chiều quốc gia; phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo; chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển; bảo tồn, phát triển văn hóa.
Đối với nông thôn mới, nội dung thực hiện không chỉ giới hạn ở đầu tư công trình hạ tầng. Nghị định quy định các nhiệm vụ phát triển nông nghiệp sinh thái, hiện đại và bền vững; đổi mới tổ chức sản xuất; phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã; liên kết chuỗi giá trị; phát triển sản phẩm OCOP, làng nghề, du lịch nông thôn và xúc tiến thương mại.
Cùng với đó là đầu tư hạ tầng vùng nguyên liệu, công trình bảo quản, sơ chế, chế biến nông sản, hệ thống cung ứng và thu mua sản phẩm. Những nội dung này tạo cơ sở để địa phương kết hợp đầu tư hạ tầng với phát triển sản xuất và nâng cao thu nhập cho người dân.
Một điểm mới trong tổ chức thực hiện là yêu cầu phân cấp mạnh cho chính quyền địa phương, phù hợp mô hình chính quyền hai cấp. Việc phân cấp phải đi đôi với xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm, nguồn lực và khả năng tổ chức thực hiện.
Nghị định quy định cơ chế đặc thù đối với dự án đầu tư xây dựng quy mô nhỏ, kỹ thuật đơn giản, có sự tham gia của cộng đồng; đồng thời xác định các hình thức hỗ trợ phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, sản xuất cộng đồng, sản xuất theo nhiệm vụ và dự án đặc thù.
Chương trình bao gồm các nhóm nhiệm vụ về xây dựng nông thôn mới; thực hiện chuẩn nghèo đa chiều quốc gia; phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi
Về nguồn lực, Chương trình được thực hiện từ ngân sách nhà nước, vốn tín dụng chính sách xã hội, nguồn đóng góp của doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức, cá nhân và các nguồn hợp pháp khác. Việc huy động, lồng ghép phải bảo đảm công khai, minh bạch, không bố trí hoặc quyết toán trùng kinh phí cho cùng một khoản chi.
Đáng chú ý, kết quả thực hiện Chương trình được đánh giá theo khung 100 điểm, trong đó kết quả thực hiện mục tiêu, chỉ tiêu chuyên ngành chiếm tối đa 60 điểm; tiến độ phân bổ và giải ngân nguồn lực tối đa 30 điểm; sự hài lòng của người dân tối đa 10 điểm.
Bên cạnh đó, Nghị định quy định xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung để theo dõi mục tiêu, nhiệm vụ, nguồn lực và kết quả thực hiện, phục vụ quản lý, giám sát và công khai thông tin.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò chủ trì trong quản lý các nội dung xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và các nhiệm vụ chuyên ngành được giao; phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tổ chức thực hiện Chương trình.