1. Làm rõ trách nhiệm của đảng viên và tổ chức đảng
Quy định số 221-QĐ/TW quy định cụ thể nguyên tắc, trách nhiệm, nhiệm vụ của đảng viên đang công tác, tổ chức đảng nơi đảng viên công tác và tổ chức đảng nơi đảng viên cư trú, bao gồm cả nơi thường trú và nơi tạm trú.
Đối tượng thực hiện là đảng viên đang công tác tại các cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, đơn vị sự nghiệp, lực lượng vũ trang, doanh nghiệp, học sinh, sinh viên và các đối tượng khác thuộc phạm vi quy định.
Việc thực hiện trách nhiệm nơi cư trú phải bảo đảm nguyên tắc tập trung dân chủ, công tâm, khách quan, công khai, minh bạch; nhận xét thẳng thắn, trung thực cả ưu điểm và hạn chế của đảng viên. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng quản lý đảng viên, phát huy vai trò giám sát của Nhân dân và xây dựng tổ chức đảng ở cơ sở ngày càng trong sạch, vững mạnh.
2. Nêu cao tinh thần tiên phong, gương mẫu của đảng viên tại nơi cư trú
Theo Điều 4 Quy định số 221-QĐ/TW, đảng viên đang công tác tại nơi cư trú có 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm:
- Nêu gương về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống: Phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của người cán bộ, đảng viên trước Nhân dân; giữ gìn phẩm chất, uy tín và hình ảnh người đảng viên.
- Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân: Tuyên truyền, vận động gia đình và Nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các quy định của địa phương.
- Thường xuyên giữ mối liên hệ với tổ chức đảng và Nhân dân nơi cư trú: Tham gia đầy đủ, nghiêm túc các cuộc họp định kỳ do cấp ủy nơi cư trú triệu tập. Trường hợp không thể tham dự do thực hiện nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị thì phải báo cáo chi ủy nơi cư trú và thực hiện góp ý bằng hình thức phù hợp, nếu có. Đồng thời, tích cực góp ý xây dựng tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể và các hoạt động tại địa phương trên tinh thần khách quan, trách nhiệm, đúng thẩm quyền.
- Tích cực tham gia các phong trào tại địa phương: Căn cứ điều kiện công tác, thời gian và hoàn cảnh thực tế để tham gia các hoạt động, phong trào thiết thực, tránh hình thức.
- Phát huy vai trò giám sát và xây dựng Đảng: Tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền ở cơ sở; giám sát cán bộ, đảng viên trong việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống và thực hiện trách nhiệm nêu gương.
Những nhiệm vụ này tiếp tục khẳng định yêu cầu mỗi đảng viên không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ tại cơ quan, đơn vị mà còn phải gương mẫu trong đời sống gia đình và cộng đồng dân cư, gần gũi, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, kịp thời phản ánh những vấn đề phát sinh đến tổ chức đảng có thẩm quyền.
3. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong nhận xét, đánh giá đảng viên nơi cư trú
Một trong những điểm đáng chú ý của Quy định số 221-QĐ/TW là thống nhất thực hiện việc lấy ý kiến, nhận xét đối với đảng viên đang công tác thường xuyên giữ mối liên hệ với tổ chức đảng và Nhân dân nơi cư trú trên môi trường điện tử.
Theo Điều 2 của Quy định, kết quả nhận xét đảng viên được quản lý theo phân cấp, cập nhật và lưu trữ trên môi trường điện tử; bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin trong quá trình quản lý, trao đổi, lưu trữ và khai thác dữ liệu, không làm phát sinh thủ tục hành chính.
Trường hợp bất khả kháng không thể thực hiện trên môi trường điện tử thì việc lấy ý kiến, nhận xét được tiến hành bằng hình thức phù hợp; sau đó phải cập nhật đầy đủ lên môi trường điện tử.
Việc đổi mới phương thức thực hiện hướng đến nâng cao tính độc lập, khách quan, kịp thời và thuận tiện trong nhận xét, đánh giá; tăng cường kết nối, trao đổi thông tin giữa tổ chức đảng nơi công tác và tổ chức đảng nơi cư trú, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho đảng viên thực hiện trách nhiệm của mình.
Đáng chú ý, đảng viên có trách nhiệm cập nhật, bổ sung thông tin khi thay đổi nơi cư trú trong vòng 30 ngày kể từ ngày thay đổi và báo cáo chi bộ nơi công tác. Quy định cũng nêu rõ quyền phản ánh, giải trình, đề nghị xem xét khi đảng viên nhận thấy ý kiến nhận xét, đánh giá chưa khách quan.
4. Tăng cường trách nhiệm của tổ chức đảng nơi công tác và nơi cư trú
Quy định số 221-QĐ/TW không chỉ đặt ra trách nhiệm đối với từng đảng viên mà còn xác định rõ trách nhiệm phối hợp của các tổ chức đảng.
Tổ chức đảng nơi công tác có trách nhiệm giới thiệu đảng viên về nơi cư trú, cập nhật thông tin khi có thay đổi; phối hợp kiểm tra, giám sát, biểu dương đảng viên thực hiện tốt và nhắc nhở, phê bình hoặc xem xét xử lý theo quy định đối với trường hợp chưa thực hiện nghiêm túc.
Tổ chức đảng nơi cư trú có trách nhiệm tiếp nhận, quản lý danh sách đảng viên được giới thiệu; phối hợp với Ban Công tác Mặt trận thôn, tổ dân phố để nhận xét việc thực hiện nhiệm vụ của đảng viên trên địa bàn. Kết quả nhận xét hằng năm được gửi về cấp ủy cấp trên trực tiếp của chi bộ trước ngày 30/11 để tổng hợp, xác nhận và gửi đến tổ chức đảng nơi đảng viên đang công tác.
Bên cạnh đó, định kỳ 6 tháng hoặc khi cần thiết, cấp ủy cấp trên trực tiếp của chi bộ nơi cư trú chỉ đạo tổ chức họp đảng viên đang công tác cư trú trên địa bàn để thông báo tình hình, nhiệm vụ của địa phương và lấy ý kiến tham gia đối với các vấn đề cần thiết.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa hai nơi công tác và cư trú góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, đánh giá đảng viên toàn diện, thực chất, gắn trách nhiệm cá nhân với việc thực hiện nhiệm vụ tại cơ quan và cộng đồng dân cư.
5. Tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc Quy định
Để Quy định số 221-QĐ/TW sớm đi vào thực tiễn, các cấp ủy, tổ chức đảng cần tổ chức phổ biến, quán triệt đầy đủ nội dung quy định đến cán bộ, đảng viên; rà soát, cập nhật danh sách đảng viên được giới thiệu về nơi cư trú; thực hiện đúng trách nhiệm phối hợp, theo dõi, nhận xét, đánh giá và quản lý thông tin theo quy định.
Mỗi đảng viên cần chủ động nghiên cứu, nắm vững các nhiệm vụ được giao, duy trì mối liên hệ thường xuyên với tổ chức đảng và Nhân dân nơi cư trú; tích cực tham gia xây dựng khu dân cư văn minh, đoàn kết, phát triển; đồng thời thực hiện nghiêm việc cập nhật thông tin và các yêu cầu về nhận xét, đánh giá trên môi trường điện tử theo hướng dẫn của cấp có thẩm quyền.
Việc thực hiện nghiêm túc Quy định số 221-QĐ/TW là trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên và tổ chức đảng, góp phần nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng, phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của đảng viên, củng cố niềm tin của Nhân dân và tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân trong tình hình mới.