Công dân số là gì?
Công dân số là người biết sử dụng công nghệ số và các nền tảng trực tuyến để phục vụ học tập, lao động, sản xuất, kinh doanh, giao tiếp và thực hiện các quyền, nghĩa vụ của mình trong đời sống xã hội. Một công dân số không chỉ biết sử dụng điện thoại thông minh hay truy cập Internet mà còn phải có kỹ năng số cơ bản, ý thức chấp hành pháp luật, trách nhiệm khi chia sẻ thông tin và khả năng bảo vệ bản thân trên không gian mạng.
Trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, mỗi người dân chính là chủ thể tham gia, thụ hưởng và góp phần thúc đẩy sự phát triển của chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Khi người dân chủ động sử dụng các dịch vụ số, các thủ tục hành chính được thực hiện thuận tiện hơn, thông tin được trao đổi nhanh chóng hơn, thời gian và chi phí xã hội từng bước được tiết kiệm.
Làm gì để trở thành công dân số trong giai đoạn hiện nay?
Thứ nhất, sử dụng thành thạo tài khoản định danh điện tử VNeID.
Mỗi người dân cần chủ động đăng ký, kích hoạt và sử dụng tài khoản định danh điện tử theo quy định; kiểm tra, cập nhật thông tin cá nhân chính xác và tìm hiểu cách tích hợp, sử dụng các giấy tờ, tiện ích được cung cấp trên ứng dụng VNeID. Đây là một trong những công cụ quan trọng giúp xác thực danh tính, tiếp cận các tiện ích số và thực hiện nhiều giao dịch thuận tiện hơn.
Thứ hai, tích cực thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường trực tuyến.
Người dân nên chủ động tìm hiểu, sử dụng Cổng Dịch vụ công Quốc gia tại địa chỉ https://dichvucong.gov.vn/ để tra cứu thủ tục, chuẩn bị hồ sơ, nộp hồ sơ trực tuyến, theo dõi tiến độ giải quyết và nhận kết quả theo quy định. Khi cần hỗ trợ, người dân có thể liên hệ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã để được hướng dẫn thao tác, từng bước hình thành thói quen giải quyết công việc trên môi trường số.
Việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến không chỉ giúp giảm thời gian đi lại, hạn chế giấy tờ mà còn góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước.
Thứ ba, phát triển kỹ năng số trong học tập, lao động và đời sống.
Mỗi người dân cần thường xuyên học hỏi, làm quen với các ứng dụng số phục vụ nhu cầu hằng ngày như thư điện tử, nền tảng học tập trực tuyến, ứng dụng tra cứu thông tin, dịch vụ ngân hàng số, thanh toán điện tử và các công cụ hỗ trợ công việc. Đối với hộ kinh doanh, cơ sở sản xuất, kinh doanh, cần từng bước ứng dụng công nghệ để quảng bá sản phẩm, kết nối khách hàng, quản lý hoạt động và mở rộng thị trường.
Đặc biệt, cần khuyến khích người cao tuổi, người khuyết tật, người dân ở khu vực còn khó khăn tiếp cận công nghệ; phát huy vai trò của các tổ công nghệ số cộng đồng trong hướng dẫn, hỗ trợ người dân sử dụng các tiện ích số phù hợp với nhu cầu thực tế.
Thứ tư, bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Một công dân số có trách nhiệm cần biết bảo vệ tài khoản, sử dụng mật khẩu đủ mạnh, kích hoạt các biện pháp bảo mật phù hợp và không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin ngân hàng hoặc dữ liệu cá nhân cho người lạ. Cần cảnh giác với các cuộc gọi, tin nhắn, đường dẫn giả mạo cơ quan nhà nước, ngân hàng và các tổ chức uy tín.
Người dân tuyệt đối không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc, không chuyển tiền theo yêu cầu đáng ngờ và cần kiểm chứng thông tin trước khi thực hiện giao dịch. Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, cần kịp thời liên hệ cơ quan chức năng hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ để được hỗ trợ.
Thứ năm, ứng xử văn minh, có trách nhiệm trên không gian mạng.
Mỗi người cần tuân thủ pháp luật khi sử dụng mạng xã hội; tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người khác; không đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật, nội dung xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc xâm phạm quyền riêng tư. Hãy ưu tiên các nguồn thông tin chính thống, kiểm chứng nội dung trước khi chia sẻ và sử dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo một cách phù hợp, có trách nhiệm.
Mỗi lượt chia sẻ thông tin đúng, mỗi hành động ứng xử văn minh và mỗi lần chủ động hướng dẫn người thân sử dụng công nghệ an toàn đều góp phần xây dựng môi trường số lành mạnh, đáng tin cậy.
Thứ sáu, chủ động tham gia các hoạt động chuyển đổi số tại địa phương.
Mỗi cán bộ, công chức, đoàn viên, hội viên, giáo viên, học sinh, người lao động và hộ kinh doanh cần tích cực hưởng ứng các hoạt động chuyển đổi số; tham gia tập huấn kỹ năng số, sử dụng các nền tảng phục vụ đời sống và hướng dẫn người thân, hàng xóm cùng thực hiện. Đối với cán bộ, công chức, cần phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động đổi mới phương thức làm việc, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp trên môi trường số.
Mỗi người dân – một công dân số tích cực
Ngày Công dân số Việt Nam 15/10 không chỉ mang ý nghĩa tuyên truyền mà còn là lời nhắc nhở mỗi người bắt đầu từ những việc làm cụ thể: kích hoạt và sử dụng VNeID đúng cách; thử thực hiện một thủ tục hành chính trực tuyến; học thêm một kỹ năng số; kiểm tra nguồn tin trước khi chia sẻ; bảo vệ thông tin cá nhân và hỗ trợ người thân tiếp cận công nghệ.
Với sự đồng hành của chính quyền, sự hỗ trợ của các tổ công nghệ số cộng đồng và tinh thần chủ động của mỗi người dân, việc ứng dụng công nghệ sẽ ngày càng gần gũi, thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng chính quyền số phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.
Hưởng ứng Ngày Công dân số Việt Nam 15/10 – Mỗi người dân hãy chủ động học tập kỹ năng số, sử dụng dịch vụ số an toàn, hiệu quả; cùng chung tay xây dựng xã hội số văn minh, hiện đại, vì sự phát triển bền vững của quê hương và đất nước.